مشاوره رایگان خرید نهال

نهال انگور


تاریخچه درخت انگور

کاشت درخت انگور نه تنها سبب به دست آمدن محصولی خوشمزه و کاربردی می شود، بلکه نمایی زیبا و دلنشین نیز دارد. جهت کاشت خانگی نهال انگور، سه رقم آن پیشنهاد می شود: نهال انگور امریکایی (Vitis labrusca)، نهال انگور اروپایی (V. vinifera) و نهال انگور هیبرید امریکایی- فرانسوی. رقم نهال امریکایی مقاوم ترین نوع درخت انگور نسبت به سرما بوده، درحالی که نهال انگور اروپایی عموما در مناطق گرم و مرطوب بازدهی خوبی دارد. نهال انگور هیبرید نسبت به سرما و آفات مقاوم بوده اما به اندازه نوع اروپایی خوش طعم نیست.

مشخصات کلی درخت انگور

درخت انگور (درخت مو) از معدود درختان میوه بالارونده است که طول ساقه اصلی آن گاها به 10 تا 15 متر نیز می رسد و در برخی ساقه های اصلی پیچک هایی نیز دیده می شود. این درخت، عمر متوسطی برابر با 75 تا 80 سال داشته و بنابراین از لحاظ بازدهی باغ انگور محصول صرفه اقتصادی دارد. علاوه بر این، محصولات زیادی از انگور به دست می آید که بازدهی و کاربری آن برای کشاورز را آسان می نماید. از جمله محصولاتی که از درخت انگور به دست می آید، عبارتند از: انگور تازه، کشمش، شیره انگور، سرکه، آب انگور، برگ مو و …. .

آب و هوای مناسب کاشت نهال انگور

بهترین آب و هوا جهت رشد مطلوب درخت مو، مناطقی است که دمای فصل بهار بین 13 تا 21 درجه سانتی گراد باشد. محل احداث باغ انگور، باید کاملا در معرض نور خورشید باشد، خصوصا تابش نور صبحگاهی برای بازدهی خوب درخت انگور بسیار مفید است؛ بنابراین منطقی که تابستان های نسبتا گرمی دارند، جهت احداث باغ انگور گزینه خوبی هستند.

از طرفی، درخت انگور نیاز به سرمای زمستانی 7 تا 10 درجه سانتي گراد به مدت 2 تا 3 ماه دارد. انگور از میوه های نسبتا مقاوم در برابر سرما محسوب شده و مي تواند در زمستان تا دمای 18- درجه سانتي گراد را تحمل كند اما دماهاي پايين تر از اين، سبب خشك شدن شاخه های آن و از بین رفتن محصول سال بعد می شود.

خاک مناسب کاشت نهال انگور

مناسب‌ترین خاک برای درخت مو، خاک‌های سبک شنی- رسی (لومی) است که مقداری آهک هم داشته باشد و آب و اکسیژن را به راحتی از خود عبور دهد. نهال انگور معمولا نسبت به خاک حساس نیست اما توصیه می شود از احداث باغ انگور در منطقه سایه دار که در زمستان احتمال یخ زدن خاک وجود دارد، پرهیز شود. خاک باید لومی درشت بوده و به خوبی شخم زده شده باشد. pH خاک مناسب کاشت نهال انگور باید بین 5/6 تا 7 باشد، اما درخت مو می تواند محدوده اسیدیته بین 3/4 تا 6/8 را نیز تحمل نماید.

راهنمای کاشت نهال انگور

در زمان خرید نهال انگور توجه داشته باشید که نهال جوان (حدود 1 ساله) باشد.  قبل از کاشت نهال انگور، حتما از 3 الی 4 ساعت قبل، ریشه آن را در آب بخیسانید. سپس، ساقه های فرعی و کوتاه را هرس کرده و تنها یک ساقه اصلی و قوی از آن را باقی بگذارید. چاله ای حفر کنید و نهال انگور را داخل آن قرار دهید و روی ریشه را به آرامی با خاک بپوشانید. دقت کنید که چاله جهت کاشت نهال انگور لازم نیست که خیلی عمیق باشد و تنها کافیست که ریشه های نهال انگور در آن جای بگیرند.

پس از کاشت، نهال انگور باید طی یک سال اول به طور مرتب آبیاری شود. اگر منطقه احداث باغ انگور شما آب و هوایی گرم و خشک دارد، توصیه می شود پس از کاشت نهال انگور به طور مرتب خاک آن را پایش کنید که گیاه تا زمان آداپته شدن با شرایط، تحت استرس خشکسالی قرار نگیرد. همچنین، مالچ پاشی خاک برای درخت مو معمولا توصیه نمی شود؛ زیرا مالچ سبب خنک نگه داشتن خاک شده در صورتی که خاک های گرم برای کاشت نهال انگور مطلوب تر هستند.

نهال انگور خفته باید در اوایل بهار کاشته شود. بیشتر ارقام انگور خودبارور هستند. با این حال، اگر به فکر احداث باغ انگور نیستید و می خواهید به یک نهال انگور بسنده کنید، هنگام خرید از خودبارور بودن آن مطمئن شوید.

آبیاری درخت مو

نهال انگور جوان طی دو سال اول جهت رشد کافی ریشه و تثبیت ساقه ها، به 2 تا 3 سانتی متر آبیاری در هفته نیاز دارد. البته بسته به میزان بازندگی و رطوبت منطقه ی باغ انگور، آبیاری درخت مو نیز متفاوت است؛ به طوری که  در فصل خشک به 2 تا 3 بار آبیاری در هفته و در فصول بارندگی به دو هفته یکبار آبیاری توصیه می شود.

مهم ترین ارقام نهال انگور و مشخصات میوه

ارقام نهال انگور در ایران بسیار متفاوت بوده و مصارف گوناگونی دارد. در ادامه مطلب، تعدادی از مهم ترین ارقام نهال انگور که در ایران کشت می شوند را به همراه مشخصات میوه لیست کرده ایم.

انگور عسگری

انگور عسگری از مهم ترین ارقام نهال انگور در ایران است که حبه های گرد یا کشیده ای به رنگ سبز روشن دارد. زمان برداشت انگور عسگری در ایران اواسط مرداد ماه بوده و از ویژگی های خوب آن می توان به قابلیت تبدیل به کشکمش، شیره و آبغوره اشاره کرد. علاوه بر این، نهال انگور عسگری عمر بالایی داشته و در هر هکتار آن حدود 40 تن میوه قابل برداشت است که آن را از لحاظ اقتصادی پربازده می سازد.

انگور شاهانی (شانی)

انگور شاهانی به رنگ های آبی تیره، بنفش، سیاه و حتی قرمز در بازار وجود دارد که بسیار آبدار و شیرین است. انگور شاهانی از ارقام نهال انگور است که به جهت قابلیت کشت در اکثر مناطق ایران، گزینه خوبی جهت احداث باغ انگور محسوب می شود و تا 6 ماه نیز قابلیت نگهداری در سردخانه را دارد. انگور شانی دیررس بوده و بیشتر برای مصارف تازه خوری مناسب است، اما کشمش نیز از آن تهیه می شود.

انگور ریش بابا

درخت انگور ریش بابا از ارقام انگور دانه دار است که حبه های درشت و کشیده، بافتی گوشتی و پوستی ضخیم دارد و در دو رنگ قرمز و زرد- سبز دیده می شود. زمان برداشت این نوع انگور مهرماه بوده و خوشبختانه قابلیت نگهداری بالایی در انبار دارد. پس از برداشت انگور ریش بابا از آن می توان برای تازه خوری، تهیه آبغوره، شیره انگور و کشمش استفاده کرد.

انگور شاهرودی

از آن جایی که این ارقام نهال انگور دیررس بوده و در مهرماه محصول می دهد، به انگور پاییزه نیز معروف است. انگور شاهرودی شکلی بیضی و پوستی نازک داشته و در رنگ های صورتی، قرمز و زرد دیده می شود. این میوه، ماندگاری خوبی در سردخانه دارد (تا 6 ماه) و همانطور که از نام آن پیداست، شهر شاهرود مبدا آن است.

انگور یاقوتی

نهال انگور یاقوتی از گونه های زودرس انگور به شمار می رود و در اوایل خردادماه می توان محصول آن را برداشت کرد. انگور یاقوتی به رنگ قرمز تا بنفش و به صورت کاملا گرد است که حبه های ریز و متراکمی دارد. جهت مصارف تازه خوری، کشمش و آبغوره می توان از این انگور استفاده کرد.

انگور خلیلی

انگور خلیلی از ارقام نهال انگور زودرس است که خصوصا در بسیاری از باغ انگورهای آذربایجان ایران کشت می شود. این نوع انگور بافتی گوشتی و رنگی سبز- زرد دارد و به فرم بیضی کشیده است. باغ انگور خلیلی عمر اقتصادی بیش از 100 سال داشته و در هکتار می توان حدود 30 تن برداشت انگور سالانه داشت.

انگور موسکات

نهال انگور موسکات از افریقا منشا گرفته و سپس از فرانسه وارد ایران شده است؛ به طوری که امروزه باغ انگور موسکات در ایران نیز کشت می گردد. این نوع انگور، حبه های گرد گوشتی و دانه دار به رنگ سبز و طعمی نسبتا شیرین دارد.

برداشت انگور و نگهداری

برداشت انگور بایستی زمانی انجام شود که حبه های میوه به رنگ و طعم اصلی خود درآمده و کاملا بافت رسیده ای داشته باشند، زیرا پس از برداشت انگور، فرآیند رسیدن آن ادامه نمی یابد. بسته به انواع متفاوت ارقام نهال انگور، برداشت انگور می تواند از اوایل تابستان تا اوایل پاییز انجام شود. هنگام برداشت، توصیه می شود از یک چاقوی تیز برای بریدن انتهای خوشه انگور استفاده شود تا به شاخه های جوان درخت مو آسیبی وارد نشود. همچنین بهتر است برداشت انگور در زمانی از روز که هوا خنک تر است، صورت گیرد.

نگهداری انگور بایستی در جعبه های کم عمق انجام شود تا احتمال لهیدگی انگور به حداقل برسد، خصوصا اگر قرار است که پس از برداشت انگور، میوه های مدتی طولانی در سردخانه باقی بمانند. بهترین شرایط جهت نگهداری انگور، دمای 4 تا 10 درجه سانتی گراد و به مدت 1 ماه است، اما برخی ارقام انگور تا 6 ماه (مانند انگور شاهرودی) هم قابلیت نگهداری دارند.

تربیت درخت مو برای بازدهی بالا

درخت انگور جزو درختان میوه ای است که تربیت و روش مراقبت از آن در میزان بازدهی باغ انگور اهمیت بسزایی دارد. پس از کاشت نهال انگور و رشد آن، جهت هدایت شاخه ها و کمک به رشد بهتر آن، بایستی تغییراتی در روند آن ایجاد نمود. به طور کلی در ایران بیشتر از سه نوع پایه جهت تربیت درخت مو استفاده می شود، که عبارتند از: روش خزنده، روش چفته ای (داربستی) و روش کوردون (روسیمی).

1- تربیت درخت مو به روش خزنده

روش خزنده برای نهال انگور بیشتر در مناطق سردسیری مورد استفاده قرار می گیرد اما جهت احداث باغ انگور در تمام نقاط قابل استفاده است. در روش خزنده، تنه درخت انگور تا حدی کوتاه می شود که شاخه های میوه دهنده روی زمین قرار گرفته و به مرور زمان و با رشد بیشتر، روی زمین بخزند.

2- تربیت درخت مو به روش چفته ای (داربستی)

داربست درخت انگور بیشتر در خانه ها و باغ انگورهای انفرادی تنظیم می شود و در بازدهی محصول بالا معمولا مورد استفاده قرار نمی گیرد. در این روش، درخت مو کنار دیوار باغ انگور یا پایه ای کاشته می شود و سپس با استفاده از چوب یا فلز، داربستی ساخته شده و شاخه های میوه دار را روی داربست هدایت می کنند. در این روش، طول ساقه اصلی درخت انگور زیاد و گاهی به دو متر یا بیشتر هم می رسد تا شاخه های فرعی کاملا روی داربست درخت انگور قرار گیرند.

نحوه نصب داربست درخت انگور

جهت نصب داربست درخت انگور، ابتدا باید تیرک های محکمی را در باغ انگور تعبیه کنید. برای این کار به تعداد تیرک ها، چاله ای به عمق نیم متر حفر کنید. بهترین روش جهت نصب داربست درخت انگور این است که بین تیرک ها حداقل 6 متر فاصله باشد، اما اگر باغ انگور شما فضای کافی ندارد، می توانید فاصله را کمتر کنید. تیرک های اصلی نگهدارنده، باید حدود 5/2 متر ارتفاع داشته باشند.

تیرک های داربست درخت انگور را داخل چاله قرار داده و 20 سانتی متر آن را ابتدا با سیمان پر کنید تا علاوه بر محکم نگه داشتن تیرک، از نفوذ آب و سست شدن آن جلوگیری نماید. پس از این مرحله، یک یا دو ردیف سیم نمره 4 گالوانیزه را روی داربست درخت انگور ببندید. اگر یک ردیف سیم استفاده می کنید باید آن را در ۱۰ سانتی متری بالای تیرک ببندید و اگر دو ردیف سیم دارید باید ردیف پایین ۷۵ سانتی متر از زمین فاصله داشته باشد و ردیف دوم در ۱۰ سانتی متری بالای تیرک نصب گردد.

در نهایت نیز سیم های گالوانیزه را تا انتهای داربست کشیده و جهت محکم شدن داربست درخت انگور، آن ها را به میله ای فلزی که در خاک محکم شده است، ببندید. در روش سنتی نصب داربست در باغ انگور، به جای سیم درجه 4 می توان از تیرک های چوبی نازک نیز استفاده نمود.

3- تربیت درخت مو به روش کوردون (روسیمی)

در روش کوردون، نهال انگور را تا ارتفاع معینی به طور عمودی پرورش می دهند. برای اینکه ساقه نهال انگور کاملا عمودی رشد نماید، لازم است تا تیرکی چوبی یا فلزی در کنار در خاک محکم کرده و درخت مو به آن بسته شود. سپس، تیرک ها به وسیله رشته سیم های محکمی به یکدیگر متصل می شوند؛ به طوری که شاخه های فرعی درخت انگور بر روی آن هدایت شود.

در هرس روسیمی بسته به میزان بازدهی محصول باغ انگور و سن درختان آن، می توان 1 تا 5 ردیف رشته سیم افقی بین تیرک ها لحاظ کرد. از مزیت های روش کوردون این است که کارهای باغبانی مانند شخم زدن، کوددادن، هرس کردن، برداشت و مبارزه با آفت های درخت انگور، آسان و کم هزینه می شود.

هرس کردن درخت مو

از آن جایی که طول ساقه های درخت انگور گاها به بیش از 2 متر هم می رسد، بنابراین لازم است تا شاخه های جانبی اضافی هرس شده و ریشه های درخت انگور قدرت کافی برای رساندن موادغذایی به شاخه اصلی را داشته باشند.

انواع هرس کردن درخت انگور عبارتند از: هرس اصلی، هرس پاییزه و هرس فرم دهی.

1- هرس اصلی

هرس اصلی مهم ترین نوع هرس کردن درخت انگور برای تمام ارقام به شمار می رود. در این روش، جوانه های ضعیف یک ساله جدا شده و نهایتا 8 تا 10 جوانه باقی می ماند. در این نوع هرس درخت انگور، که به هرس زمستانه نیز معروف است، شاخه ها بلافاصله از بالای جوانه بریده نشده و حدود دو سانتی متر از بالای جوانه باقی می ماند؛ چرا که در غیر این صورت جوانه خشک خواهد شد. بهترین زمان انجام هرس اصلی درخت مو، آذر تا بهمن ماه است. باید دقت داشته باشید که در زمان هرس کردن، دمای منطقه زیر 8 درجه سانتی گراد نباشد.

2- هرس پاییزه

هرس کردن درخت انگور پس از برداشت محصول، هرس پاییزه نام دارد. در این نوع هرس، شاخه های درخت مو پس از برداشت انگور، کوتاه می شوند.

3- هرس فرم دهی

هرس کردن درخت انگور جهت فرم دهی تنها در سال ها اول و دوم کاشت نهال انگور انجام می شود. در این روش که عموما در بهار انجام می گردد، جوانه های تازه را هرس کرده و تنها 2 الی 3 جوانه باقی می ماند تا به عنوان شاخه اصلی رشد کنند. به همین ترتیب در سال دوم نیز یکی از جوانه های سال قبل را که بهتر از بقیه رشد کرده نگه داشته و بقیه ته بر می شوند. به این ترتیب می توان با انجام هرس فرم دهی، درخت مو با ساقه قوی و ارتفاع 2 متر و بیشتر ایجاد نمود.

نمایش بیشتر