مشاوره رایگان خرید نهال
خانهمقاله علت جمع شدن برگ درخت گیلاس

علت جمع شدن برگ درخت گیلاس

24 سپتامبر 2021
0 122
علت جمع شدن برگ درخت گیلاس

علت جمع شدن برگ درخت گیلاس پراکندگی جهانی دارد و در بیشتر مناطق تولید هلو، شلیل و گیلاس شایع است. بیماری برگ پیچیدگی روی بادام در کشور پرتغال و روی زردآلو در استرالیا هم گزارش شده است. این بیماری اصولا در مناطق گرم و خشک شیوع ندارد و بیشتر در نواحی خنک و مرطوب خسارت وارد می کند.

در استانهای تهران، شیراز، اصفهان، مازندران، گلستان، آذربایجان، زنجان و خراسان، معمولا در باغهای گیلاس بروز می کند. باغداران به بیماری برگ پیچیدگی گیلاس لب شتری و باد سرخ هم می گویند.

علائم بیماری

اولین نشانه های بیماری در بهار به شکل لکه های زرد یا متمایل به قرمز روی برگهای د رشد بروز می کنند. محل این لکه ها در برگ به تدریج کلفت و چین خورده شده، سرانجام موج پیچیدگی برگ می شود. بخشهایی از برگ در محل لکه ها چیندار ، ترد و شکننده شده، ممکن است در سطح آنها لایه ای سفید رنگ از اسپور تشکیل گردد.

برگهای بیمار ممکن است زود هنگام بریزند و اگر روی درخت باقی بمانند، در مواردی که بیماری شدید باشد، به رنگ قهوه ای تیره در می آیند. روی این گونه درختهای گیلاس مبتلا به بیماری ممکن است تشکیل میوه به شدت کاهش پیدا کند یا متوقف گردد.

شاخساره های سبز نیز گاهی مبتلا می شوند که در این صورت قطورتر و بی قراره می شوند. اگر میوه ها که به ندرت آلوده می شوند مورد حمله بیماری قرار گیرند، لکه های نامنظم برجسته چیندار به رنگ متمایل به قرمز روی آنها به وجود می آیند. علت جمع شدن برگ درخت گیلاس موجب تحریک شاخه زایی در درختان مبتلا و تشکیل شاخه های جارویی می گردد.

علت جمع شدن برگ درخت گیلاس

علت جمع شدن برگ درخت گیلاس

عامل بیماری جمع شدن برگ درخت گیلاس

عامل بیماری قارچی به نام  Taphrina deformans(Burk.) Tulanse است. این قارچ آسکهای خود را به شکل استوانه تا گرزی، با دو سر گرد یا تخت و سلول پایه در سطح بالایی برگ تشکیل می دهد. اندازه آنها بسیار متغیر است و از 7-15 در 17-56 میکرومتر تغییر می کند.

آسکها در یک برلايه هیمنیوم سفیدرنگ تشکیل می شوند. هشت آسكوسپور که بیشتر اوقات داخل آسک جوانه می زنند درون هر آسک به وجود می آیند که کروی، تخم مرغی یا بیضوی هستند و قطر آنها 3 تا 7 میکرومتر است.

دیواره آسک یک جداره است و برای آزاد کردن آسكوسپورها از انتها شکافته می شود. ریسه های رویشی قارچ نخی شکل و یاخته های آنها درازتر از سلولهای ریسه های مولد آسک هستند. ریسه های مولد آسک از یاخته های کوتاه و نامنظم تشکیل شده، درست زیر کوتیکول سطح بالایی برگهای الوده متمرکز می شوند. میسلیوم موجود در شاخساره ها از نوع رویشی و در هر اندامی که مستقر باشد بین سلولی است.

چرخه بیماری و اپیدمیولوژی

آسكوسپورهایی که در بهار داخل آسکها روی برگهای پیچیده گیلاس تشکیل می شوند با فشار آسکها آزاد و پخش می شوند. آسكوسپورها از راه جوانه زدن تولید کنیدی هایی می کند که سلولهای مخمری یا بلاستوسپور (blastospore)  نامیده می شوند.

این بلاستوسپورها هم خودشان از راه جوانه زدن تکثیر می شوند و سرانجام سرشاخه ها و جوانه های درخت پوشیده از آنها در سلولهای مخمری می توانند در انتهای شاخسارهها تکثیر پیدا کرده، در تمام فصول آغشته کنند. سلولهای مخمری و اسکوسپورها، قادرند در هوای خشک و گرم هم برای مدت چند ماه به حیات خود ادامه دهند.

سلولهای مخمری، برگهای جوان گیلاس را آلوده می کنند، ولی زمان وقوع عفونت در مناطق مختلف میوه خیز متفاوت است و به نمو و مراحل تکاملی درخت بستگی دارد. در نواحی ای که نمو اولیه جوانه، سريع انجام می شود، آلودگی هنگام شکفتن جوانه روی می دهد.

علت جمع شدن برگ درخت گیلاس

علت جمع شدن برگ درخت گیلاس

در بعضی از مناطق ممکن است فلسهای جوانه درخت در خلال ماههای زمستان آلوده و عفونی شوند. وقتی سلولهای مخمری با بافتهای تمایز نیافته جوانه ها تماس پیدا کنند، وقوع عفونت در هر دو سطح برگ میسر می گردد.

بعد از وقوع عفونت در بافتهای میزبان، قارچ عامل بیماری از حالت سلولهای مخمری شکل پودوزی (ساپروفیت) به مرحله میسلیومی انگلی تغییر وضع می دهد. در این حالت سلولهای میزبان در مرحله تمایزیابی دچار اختلال شده، بزرگ نمی شوند، کلروفیلشان را از دست می دهند و در واکوئل های بزرگ آنها رنگدانه های قرمز جمع می شوند.

فقط سلولهایی که در تماس با میسلیوم های قارچ قرار می گیرند دچار اختلال می شوند و آسکهای قارچ در سطح بالایی بافتهایی که دچار پررشدی (هیپرتروفی شده اند تشکیل می شوند.

علت جمع شدن برگ درخت گیلاس و مبارزه با آن

راه اصلی و عمده مبارزه با این بیماری سمپاشی نهال گیلاس مبتلا با قارچ کش ها و استفاده از ارقام متحمل می باشد. رعایت اقدام های بهداشتی و عملیات زراعی در کنترل و مهار بیماری چندان موثر نیست.

سمپاشی درختها با قارچ کشها معمولا زودهنگام و قبل از فصل نمو جوانه ها باید انجام شود. در کالیفرنیا سمپاشی درختها در پاییز و بعد از خزان برگها انجام می شود تا ضمن مبارزه با بیماری غربالی، پیچیدگی برگ هم مهار شود.

با یک بار سمپاشی در پاییز بعد از خزان برگها با مخلوط بردوی 1/2 درصد بیماری کنترل می شود، ولی در مناطقی که شرایط آب و هوایی مناسب فراهم و ارقام حساس موجود باشند سمپاشی دوم در اواخر زمستان، قبل از باز شدن جوانه ها با همان فرمول توصیه می شود. هیچ یک از ارقام گیلاس نسبت به بیماری پیچیدگی ایمن نیستند، ولی حساسیت آن ها به بیماری با هم فرق دارد و فقط تعداد کمی ارقام به این بیماری نسبتا مقاومند.

علت جمع شدن برگ درخت گیلاس

علت جمع شدن برگ درخت گیلاس

سخن پایانی علت جمع شدن برگ درخت گیلاس

در مورد علت جمع شدن برگ درخت گیلاس و یک یا چند چرخه ای بودن بیماری، محققان به نتایج متفاوتی رسیده اند. بر اساس مطالعات ویلسون و اوگاوا، هنگام وقوع عفونت ابتدا اسپور با تولید زایده باریکی، خود را به سطح برگ مستحکم می کند.

این زایدة نفوذی به تدریج بر سلولهای سطح برگ شار وارد می سازد و در نتیجه کوتیکول در این محل قدری متورم می شود. در این موقع محتویات اسپور وارد کوتیکول متورم شده، اسپور از بین می رود. رخنه زايده نفوذی از راه در هم گزارش شده است.

هنگام وقوع عفونت انواع اسپورهای یک هسته ای، دو هسته ای و رشته های نفوذی دو هسته ای مشاهده شده اند. بیشتر محققان معتقدند که این بیماری یک چرخه ای است، ولی فیتزپاتری  معتقد است که در شرایط مناسب ممکن است عفونتهای مکرر در برگهای جوان رخ دهند.

در اوایل نمو جوانه ها چنانچه هوا سرد و مرطوب باشد، بیماری جمع شدن برگ درخت گیلاس توسعه پیدا می کند . دمای بهینه، کمینه و بیشینه برای رشد قارچ به ترتیب 20، 8٫9 و 26 تا 30 درجه ی سانتی گراد است. سلولهای مخمری در رطوبت نسبی 95 درصد یا بیشتر می توانند جوانه بزنند.

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *